Georgië | Georgische Natural Wine

Georgië maakt een sterke aanspraak op de titel van bakermat van de wijn. In 2017 publiceerden wetenschappers bewijs van wijnresten in kleikruiken uit twee neolithische dorpen, Gadachrili Gora en Shulaveris Gora, ongeveer 50 km ten zuiden van Tbilisi, gedateerd rond 6000 BC. Het is het oudste bekende chemische bewijs van druivenwijn in het Nabije Oosten en behoort tot het oudste bewijs waar ook ter wereld.

Van bulkwijn uit de Sovjettijd tot een natuurlijke heropleving

Onder het Sovjetbewind van 1921 tot 1991 werd de Georgische wijnproductie omgevormd tot massaproductie van goedkope, halfzoete wijn, vooral voor Rusland, en werden veel inheemse druivenrassen gerooid. De oude methoden bleven bestaan in familiekelders.

In de jaren 2000 keerden enkele telers terug naar qvevri, inheemse druivenrassen en niets toevoegen: Soliko Tsaishvili en vrienden bij Our Wine, Iago Bitarishvili met zijn Chinuri bij Iago's Wine, Ramaz Nikoladze in Imereti, en Gela Patalishvili en John Wurdeman bij Pheasant's Tears. Toen Rusland in 2006 Georgische wijn verbood, moesten producenten op zoek naar nieuwe markten en begon de rest van de wereld Georgische wijn te ontdekken.

De Georgische tafel: supra en tamada

"In Georgië drinken we nooit wijn zonder eten", vertelde Eka Cox aan Club Oenologique. Centraal daarbij staat de supra, een feestmaal waarvan de naam "tafelkleed" betekent. Het kan een bruiloft, verjaardag, doop of begrafenis markeren, of gewoon een gast verwelkomen, en de gerechten blijven komen tot de gastheer ziet dat iedereen genoeg heeft: khachapurikaasbrood, gegrild vlees met zure pruimensaus, khinkalidumplings en nog veel meer.

Het feest wordt geleid door de tamada, de ceremoniemeester, die het tempo bepaalt met een lange reeks toosten: op God, de gastheren en de overledenen, waarbij hij put uit geschiedenis, literatuur en filosofie. Gasten voegen hun eigen woorden toe aan elke toost, wijn kan worden doorgegeven in een khantsi, een drinkhoorn, en een goede supra duurt tot diep in de nacht.

Amber wine: de motor van het feest

Tijdens de supra wordt wijn niet op één gerecht afgestemd. Zelfgemaakte amber wine is de meest gebruikelijke keuze, omdat die volgens Eka Cox "bij vrijwel elk Georgisch gerecht past". John Wurdeman van Pheasant's Tears legde ons in een Instagram-video uit dat amber wine minder een wijn-spijscombinatie is dan een elixer voor het hele feest: een klankbord voor elke toost en elk gerecht, van kazige khachapuri tot gegrild vlees met zure pruimensaus.

Wat is qvevriwijn?

Wijn wordt vergist en gerijpt in een qvevri, een groot, eivormig vat van klei dat in de grond wordt ingegraven. Het sap, de schillen, de steeltjes en de pitten gaan er meestal samen in, afhankelijk van de regio en de druif. De qvevri wordt vervolgens voor korte tijd of maximaal vijf à zes maanden afgesloten, soms langer. De qvevri wordt vooral met Orange / Amber wine geassocieerd, maar wordt ook gebruikt voor witte wijn, rosé en rode wijn. Door zijn vorm blijft de wijn in de qvevri voortdurend in beweging. Doordat de qvevri in de grond ligt, blijft de temperatuur bovendien constant.

Is Georgië het oudste wijnland?

Er zijn sterke aanwijzingen voor. Wijnresten die zijn gevonden in neolithische kruiken ten zuiden van Tbilisi dateren van ongeveer 6000 BC en vormen het oudste bekende chemische bewijs voor druivenwijn in het Nabije Oosten. Daarom noemen velen Georgië de bakermat van wijn.

Wat is amber wine?

De Georgische benaming voor witte wijn die meestal in een qvevri met schilletjes wordt gemaakt. Elders wordt deze orange wine genoemd. In Georgië is echter niet alle wijn die Amber wordt genoemd oranje van kleur. Zo wordt Chinuri uit Kartli van Iago's Wine, of wijn van Baia's Wine met een korte schilweking van sommige westelijke druiven, Amber genoemd. De kleur is volgens sommige drinkers echter niet uitgesproken en lijkt eerder gebroken wit.

Wat is een supra?

Een supra is een traditioneel Georgisch feestmaal. De naam betekent "tafelkleed" en een supra kan van alles vieren, van een bruiloft tot een begrafenis of gewoon de komst van een gast. Vaak wordt het geleid door een tamada, die de toasts uitbrengt. Het eten verschilt per regio, maar bestaat vaak uit verschillende soorten gebak, zoute kazen, dumplings, soepen, aubergine gevuld met walnotenpasta en, in het oosten, kebabs van gegrild varkensvlees.

Wat is een tamada?

De tamada is de toastmaster die leiding geeft aan een supra en met een lange reeks toasts het tempo van het feest bepaalt. Om traditionele redenen is het vaak een man, die soms uit een koehoorn drinkt. De tamada zorgt ervoor dat de avond soepel verloopt. Wanneer er een toast wordt uitgebracht, is het gebruikelijk je glas leeg te drinken. Er kan op allerlei dingen worden getoast, zoals mensen, politieke idealen en onderwerpen die de aandacht trekken. Dat maakt deze toasts anders dan een snelle "proost", zoals in de westerse wereld.

Wat zijn de belangrijkste Georgische wijnstreken?

Kakheti in het oosten, Kartli in het midden, Imereti, Guria en Samegrelo in het westen, en Meskheti in het uiterste zuiden (dat vóór het Ottomaanse Rijk een belangrijke wijnstreek was).

Wat is het verschil tussen Kakhetische en Imeretische wijn?

Witte druiven uit Kakheti blijven maandenlang op de schillen, vaak met steeltjes; 3 tot 6 maanden is gebruikelijk. Dat levert stevige, tanninerijke amberkleurige wijnen op die passen bij druivenrassen als Mtsvane, Rkatsiteli en Kisi. In Imereti hanteren wijnmakers een lichtere aanpak met witte druiven als Tsitska en Tsolikouri, al laten sommige producenten de druiven langer schilweken, ook al is dat niet gebruikelijk. Soms wordt in Imereti slechts ongeveer een tiende van de schillen toegevoegd en worden er geen steeltjes gebruikt, waardoor de wijnen frisser en zachter zijn. Het verschilt echter per wijnmaker.

Welke druiven worden gebruikt voor Georgische wijn?

Voordat het Ottomaanse Rijk en de Sovjetbezetting dit aantal sterk terugbrachten, groeiden er in Georgië zo’n 525 variëteiten. De Sovjetbezetting gaf bijvoorbeeld de voorkeur aan opbrengst en kwantiteit boven diversiteit en kwaliteit, waardoor het aantal gebruikte hoofdvariëteiten daalde tot ongeveer 12. Daarom zijn tegenwoordig de bekendste Rkatsiteli, Mtsvane, Kisi en Saperavi in Kakheti, Chinuri in Kartli en Tsolikouri en Tsitska in Imereti. Producenten als Giorgi Natenadze en andere natuurwijnproducenten brengen echter vergeten variëteiten weer tot leven...

Wat zijn de wilde wijnstokken van Natenadze?

Oude wijnstokken die Giorgi Natenadze zag groeien in bomen in de bossen van Meskheti. Sommige zijn meer dan 200 jaar oud en één zou zelfs meer dan 400 jaar oud zijn. Hij heeft 40 zeldzame variëteiten gevonden en er tot nu toe 24 geïdentificeerd.

Wat is chacha?

Na het maken van wijn blijven de pitten, schillen en steeltjes van de druiven na het persen over. Die worden gedistilleerd tot een heldere, zeer sterke Georgische brandewijn. ChaCha wordt vaak gedronken bij Georgische diners en supra’s en is meestal sterker dan wodka. Uit eigen ervaring kunnen we zeggen... het is een krachtige drank waar je voorzichtig mee moet zijn!